Η αναζήτηση της αρχαίας Ευβοϊκής Κύμης ,πρέπει να επικεντρωθεί στην περιοχή του Κηρέα, στην Β.Εύβοια

ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΣ

Η πιθανή ανακάλυψη της Αρχαίας Ευβοϊκής Κύμης θα αποτελούσε γεγονός ιδιαίτερης σημασίας για την ιστορική και αρχαιολογική έρευνα. Η πόλη αυτή συνδέεται άμεσα με την πρώιμη ελληνική αποικιακή δραστηριότητα στη δυτική Μεσόγειο και με τη διάδοση του ελληνικού πολιτισμού στον τότε γνωστό κόσμο.

Η ευβοϊκή αποικία της Κύμης στην Ιταλία θεωρείται μία από τις αρχαιότερες ελληνικές εγκαταστάσεις στη Δύση. Μέσω αυτής της αποικίας μεταδόθηκε το ελληνικό αλφάβητο στους Ετρούσκους και στη συνέχεια στους Ρωμαίους, γεγονός που οδήγησε στη δημιουργία του λατινικού αλφαβήτου. Η σημασία της ευβοϊκής παρουσίας στη Δύση επισημαίνεται ήδη από αρχαίους συγγραφείς όπως ο Στράβων και ο Θουκυδίδης.

Στην αρχαιολογία, η ταύτιση μιας αρχαίας πόλης βασίζεται αποκλειστικά σε απτά τεκμήρια: επιγραφές, αρχιτεκτονικά κατάλοιπα, νομίσματα και άλλα υλικά ευρήματα που συνδέονται με ιστορικά καταγεγραμμένες μαρτυρίες.

Η ιστορική έρευνα δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά σε υποθέσεις ή γεωγραφικές εικασίες. Η ασφαλής ταύτιση μιας αρχαίας πόλης προκύπτει μόνο όταν η αρχαιολογική μαρτυρία επιβεβαιώνει τις πληροφορίες των αρχαίων πηγών.

Για τον λόγο αυτό, οι διάφορες προτάσεις που έχουν διατυπωθεί σχετικά με την τοποθεσία της αρχαίας Ευβοϊκής Κύμης - όπως η ταύτισή της με αρχαιολογικούς χώρους στο Βιγλατούρι ή στο Καστρί Ποταμιάς - παραμένουν ερευνητικές υποθέσεις, οι οποίες χρειάζονται συστηματική αρχαιολογική διερεύνηση.

Η έννοια της Εύβοιας στην αρχαιότητα

Η ονομασία «Εύβοια» δεν είχε πάντοτε την ίδια γεωγραφική σημασία με τη σημερινή. Στην αρχαία γραμματεία εμφανίζονται διαφορετικές ονομασίες για την περιοχή, ενώ η γεωγραφική ταυτότητα του νησιού διαμορφώθηκε σταδιακά.

Ο Όμηρος στην Ιλιάδα (Β 536–545) αναφέρεται στους κατοίκους της περιοχής ως «Ευβοείς», ενώ την ευρύτερη γεωγραφική ενότητα την ονομάζει «Αβαντίδα» ή «Αβαντίς», από το φύλο των Αβάντων.

Παράλληλα, οι αρχαίοι συγγραφείς δεν χρησιμοποιούν συνήθως τον προσδιορισμό «ευβοϊκή» για πόλεις όπως η Ερέτρια, τα Στύρα ή η Κάρυστος, γεγονός που υποδηλώνει ότι η γεωγραφική χρήση του όρου «Εύβοια» εξελίχθηκε με την πάροδο των αιώνων.

Επιπλέον, ο μεγάλος σεισμός του 426 π.Χ., που περιγράφεται από τον Θουκυδίδης (Ιστορίαι Γ΄ 87), προκάλεσε σημαντικές γεωλογικές μεταβολές στην περιοχή της κεντρικής Ελλάδας και του Ευρίπου, γεγονός που επηρέασε τη μορφολογία και την επικοινωνία της Εύβοιας με την ηπειρωτική Ελλάδα.

Η ευβοϊκή αποικιακή δραστηριότητα

Οι Ευβοείς συγκαταλέγονται στους σημαντικότερους πρωταγωνιστές του ελληνικού αποικισμού κατά τον 8ο αιώνα π.Χ. Οι πόλεις της Εύβοιας, ιδιαίτερα η Χαλκίδα και η Ερέτρια, ίδρυσαν αποικίες σε διάφορες περιοχές της Μεσογείου.

Σύμφωνα με τον Θουκυδίδης (VI 3), οι Ευβοείς ίδρυσαν από τις πρώτες ελληνικές αποικίες στη Σικελία, όπως τη Νάξο και τη Λεοντίνη. Ο Στράβων (Γεωγραφικά V, 4, 4) αναφέρει ότι η Κύμη της Ιταλίας ιδρύθηκε από αποίκους της Χαλκίδας και της Κύμης της Εύβοιας.

Η αποικία αυτή εξελίχθηκε σε σημαντικό πολιτιστικό κέντρο της Μεγάλης Ελλάδας και έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη διάδοση του ελληνικού αλφαβήτου προς τους λαούς της Ιταλικής χερσονήσου.

Η πιθανή γεωγραφική θέση της αρχαίας Κύμης

Με βάση τις ιστορικές μαρτυρίες και τη γεωγραφική ανάλυση της περιοχής, είναι πιθανό ότι η αναζήτηση της αρχαίας Ευβοϊκής Κύμης πρέπει να επικεντρωθεί στην περιοχή της κοιλάδας του ποταμού Κηρέα, στη βόρεια Εύβοια.

Η περιοχή αυτή παρουσιάζει γεωγραφικά χαρακτηριστικά που θα μπορούσαν να ευνοήσουν την ανάπτυξη ενός σημαντικού οικισμού με πρόσβαση στη θάλασσα και δυνατότητες ναυτικής δραστηριότητας. Το σημερινό λιμάνι Κυμάσι θα μπορούσε να αποτελεί φυσικό σημείο σύνδεσης της ενδοχώρας με το Αιγαίο.

Οι αρχαίοι πληθυσμοί της περιοχής - όπως οι Κηρίνθιοι και οι Χαλκιδείς - φαίνεται ότι συμμετείχαν ενεργά στο κύμα του ελληνικού αποικισμού που οδήγησε στη δημιουργία των ελληνικών πόλεων της Μεγάλη Ελλάδα.

Συμπέρασμα

Η διερεύνηση της θέσης της αρχαίας Ευβοϊκής Κύμης αποτελεί σημαντικό ζήτημα για την ιστορία της Εύβοιας και για τη μελέτη του ελληνικού αποικισμού.

Η συνδυασμένη μελέτη των αρχαίων πηγών, της τοπογραφίας και των αρχαιολογικών δεδομένων μπορεί να οδηγήσει σε ασφαλέστερα συμπεράσματα σχετικά με τη θέση και τον ρόλο της πόλης αυτής στην ιστορία του αρχαίου ελληνικού κόσμου.

Η συνέχιση της αρχαιολογικής έρευνας παραμένει απαραίτητη προϋπόθεση για την τεκμηριωμένη απάντηση στο ζήτημα της ακριβούς τοποθεσίας της αρχαίας Ευβοϊκής Κύμης.

Πηγές:

1. Όμηρος, Ιλιάδα, Β 536–545.

2. Θουκυδίδης, Ιστορίαι Γ΄ 87, VI 3.

3. Στράβων, Γεωγραφικά V, 4, 4.

4. Διονύσιος Αλικαρνασσεύς, Ρωμαϊκή Αρχαιολογία.

5. Πλίνιος ο Πρεσβύτερος, Naturalis Historia.