Η πολιτιστική κληρονομιά ενός τόπου είναι η ζωντανή μνήμη της ιστορίας του. Τα ιστορικά μνημεία δεν είναι απλώς παλαιά κτίσματα, είναι αυθεντικές μαρτυρίες του παρελθόντος, φορείς της συλλογικής μνήμης και αναπόσπαστο μέρος της ταυτότητας μιας κοινωνίας. Μέσα από αυτά διατηρείται η ιστορική συνέχεια και μεταδίδεται στις επόμενες γενιές η γνώση της διαδρομής ενός τόπου στον χρόνο.
Η προστασία και η διατήρηση αυτής της κληρονομιάς δεν είναι ζήτημα προσωπικών αντιλήψεων, αισθητικής προτίμησης ή θρησκευτικής πίστης. Η πίστη είναι αναφαίρετο δικαίωμα του καθενός. Τα ιστορικά μνημεία, όμως, ανήκουν στην πολιτιστική κληρονομιά όλων και η διαφύλαξη της αυθεντικότητάς τους είναι ευθύνη ολόκληρης της κοινωνίας.
Για τον λόγο αυτό, κάθε επέμβαση αποκατάστασης οφείλει να γίνεται σύμφωνα με τις αρχές της επιστήμης της συντήρησης των μνημείων, με τεκμηριωμένες μελέτες και υπό την καθοδήγηση εξειδικευμένων επιστημόνων, ώστε να διαφυλάσσεται η αυθεντικότητα και η ιστορική τους αξία για τις επόμενες γενιές.
Στο ιστορικό εκκλησάκι της Αγίας Τριάδας, στην πλατεία μας, που χτίστηκε το 1870, αντί να αποκατασταθεί η αυθεντική του αρχική μορφή, επιλέχθηκε αυθαίρετα ,η εξωτερική επένδυση με νέα πέτρα, αλλοιώνοντας βάναυσα τον ιστορικό του χαρακτήρα παρά τις έντονες αντιδράσεις που υπήρξαν.
Δυστυχώς, σήμερα, με μεγάλη ευκολία, επαναλαμβάνεται η ίδια πρακτική στον ιστορικό ναό του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, πολιούχου του Μαντουδίου, το τελευταίο μνημείο του 19ου αιώνα που σώζεται στον τόπο μας.
Ο ναός, που χτίστηκε το 1840 από τον Νικόλαο Βουδούρη, είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά και αρχιτεκτονικά μνημεία της περιοχής. Είναι χτισμένος πάνω σε ταφικό χώρο του 5ου αιώνα π.Χ. και η αυθεντική λιθοδομή του, από λαξευμένη πέτρα και αγκωνάρια ηλικίας 3.000 ετών, προερχόμενα από την Ακρόπολη της αρχαίας Κηρίνθου, δεν είναι απλώς ένα απλό δομικό στοιχείο. Είναι φορέας ιστορίας, μνήμης και πολιτισμού. Κάθε πέτρα του ναού συνδέει το παρόν με το παρελθόν και διατηρεί ζωντανή τη συνέχεια αυτού του τόπου μέσα στους αιώνες.
Κι όμως, σήμερα αυτή η μοναδική ιστορική λιθοδομή, αντί να αναδειχθεί με την αφαίρεση του σοβά ώστε να αποκαλυφθούν οι μνημειώδεις λαξευμένες πέτρες από τον ναό του Απόλλωνα της Ακρόπολης της αρχαίας Κηρίνθου, καλύπτεται από νέα λευκή πέτρα λατομείου, επαναλαμβάνοντας το λάθος ,που πλέον γίνεται συνειδητά και κατ’ επιλογή.
Πρέπει να θυμίσουμε ότι τα μνημεία του Μαντουδίου δεν ανήκουν σε καμία διοίκηση, σε καμία ενορία και σε καμία γενιά. Ανήκουν στην ιστορία μας και όλοι έχουμε υποχρέωση να τη διαφυλάξουμε.Η προστασία των ιστορικών ναών μας είναι ζήτημα πολιτισμού, ευθύνης και σεβασμού απέναντι στην ιστορία.Αυτή η ιστορία αξίζει κάτι καλύτερο από την απόκρυψη και την αλλοίωσή της.
Γιατί είναι βέβαιο ,ένας τόπος που λησμονεί τα ίχνη της ιστορίας του κινδυνεύει, αργά και αθόρυβα, να χάσει και την ταυτότητά του.
Αντί Επιλόγου
Δυστυχώς, ηττηθήκαμε. Όχι σε μια προσωπική αντιπαράθεση, ούτε σε μια διαφωνία αισθητικής.
Ηττηθήκαμε γιατί η αισθητική ενός μνημείου δεν είναι υποκειμενική υπόθεση, ούτε ζήτημα προσωπικού γούστου.
Ηττηθήκαμε στη προσπάθεια, να διασωθεί και να αναδειχθεί η αυθεντική ιστορία του τόπου μας.
Ηττηθήκαμε στη φωνή, που ζητούσε σεβασμό στα μνημεία και στις μαρτυρίες των προγόνων μας.
Ηττηθήκαμε γιατί, δεν καταφέραμε να πείσουμε, ότι η αξία ενός ιστορικού ναού δεν βρίσκεται μόνο στη λειτουργία του, αλλά και στην αυθεντικότητα της μορφής του.
Ηττηθήκαμε γιατί οι πέτρες ,που σιωπηλά, αφηγούνταν επί σχεδόν δύο αιώνες την ιστορία του Μαντουδίου καλύφθηκαν και μαζί τους χάθηκε ένα ακόμη κομμάτι της αυθεντικής φυσιογνωμίας του τόπου.
Όμως η καταγραφή αυτής της απώλειας αποτελεί επίσης χρέος. Δικό μας χρέος!
Γιατί οι επόμενες γενιές πρέπει να γνωρίζουν όχι μόνο τι διασώθηκε, αλλά και τι χάθηκε και γιατί χάθηκε.
Και ίσως κάποτε γίνει κατανοητό ότι τα ιστορικά μνημεία δεν ζητούν να γίνουν πιο όμορφα. Ζητούν να παραμείνουν αυθεντικά.
Γιατί η πολιτιστική κληρονομιά δεν μας ανήκει. Τη δανειστήκαμε από εκείνους που τη δημιούργησαν και έχουμε καθήκον να την παραδώσουμε ακέραιη σε εκείνους που θα έρθουν μετά από εμάς.
Σήμερα η μάχη για την αυθεντική μορφή του ναού χάθηκε. Η καταγραφή, όμως, αυτής της απώλειας πρέπει να ειπωθεί...ως ηθικό χρέος.
Για να γνωρίζουν οι επόμενες γενιές ότι κάτω από τη λευκή πέτρα του λατομείου εξακολουθούν να υπάρχουν οι μνημειώδεις Κηρινθιακες πέτρες που χτίστηκαν το 1840. Οι ίδιες πέτρες που επί σχεδόν δύο αιώνες αφηγούνταν την ιστορία, την πίστη και τη μνήμη του Μαντουδίου.
Και ίσως κάποτε γίνει κατανοητό ότι η πραγματική αναβάθμιση ενός μνημείου δεν είναι να το αλλάζεις, αλλά να το διατηρείς όπως ο χρόνος και οι δημιουργοί του το παρέδωσαν.
Α.Λ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ:
ΙΣΤΟΡΊΑ : Από το 1870 έως σήμερα.Το εκκλησάκι της Αγίας Τριάδας,στην Πλατεία μας
Η ιστορία της εκκλησίας του Αγ. Ιωάννου του Θεολόγου στο Μαντούδι.(Απο την αρχαιότητα έως σήμερα )
Εξαιρετικό άρθρο με πλούσιο ιστορικό υπόβαθρο και έντονο συγκινησιακό φορτίο
ΑπάντησηΔιαγραφήΣτη Λίμνη μας αυτές οι φρικιαστικές πρακτικές αλλοίωσης των μνημείων μας δεν υπάρχει ούτε κάν στη σκέψη κανενός πολίτη..θα πρότεινα λοιπόν αυτός που πήρε αυτή τη απόφαση να πάει μια βόλτα όχι πολύ μακρυά, ούτε κάν στη Λίμνη.Να πάει δίπλα στη Κηρινθο και τη Στροφυλιά να δει τους ναούς που μετά την αποκάλυψη του σοβά είναι αριστουργήματα της ντόπιας αρχιτεκτονικής
Πολύ λυπάμαι, πάρα πολύ λυπάμαι για όλους αυτούς που είτε τους ψηφίσαμε η τους διόρισαν με IQ ραδικιού. Γιατί δεν προτείνουν να διορθώσουν με τον ίδιο τρόπο και τον Παρθενώνα; Να αναδειχθούν στο Πανελλήνιο.
ΑπάντησηΔιαγραφήΘα περίμενα στοιχειωδώς, μια ανακοίνωση της Κοινότητας ως θεσμικός φορέας.
ΑπάντησηΔιαγραφήΚαι την Ακρόπολη με τις Καρυάτιδες να είχατε θα τις ισοπεδώνατε .Δε υπάρχει λογική .Λίγη ντροπή !!!!!
ΑπάντησηΔιαγραφήΔεν μπορούσαν να ρωτήσουν ενα αρχιτέκτονα ?
ΑπάντησηΔιαγραφήΘελω να δωσω συχαρητηρια στον κυριο που τοσο ωραια μας περιεγραψε ολα αυτα που τοσα χρονια δεν ξεραμε...τα διαβασαμε μαθαμε αλλα δυστυχως ενω συμφωνουμε με ολα αυτα..ο ναος συνεχιζει να καλυπτεται.....διερωταμαι..ποιοι ειναι υπευθυνοι για ολο αυτο δεν υπαρχει η αρμοδια υπηρεσια να το σταματησει.....ο ναος εχει αρχσιολογικη αξια...και η αρμοδια υπηρεσια θα επρεπε να παρεμβει....μαλλον τα λογια τα δικα μας δεν ειναι αρκετα...λυπαμαι σαν κατοικος αυτου του χωριου που επιτρεπεταξ να γινεται αυτο
ΑπάντησηΔιαγραφήΚάθε καλοκαίρι επισκέπτομαι την περιοχή λόγω καταγωγής της συζύγου μου.Εχω παρέμβει πολλές φορές με σχόλια σε ότι αφορά την πολιτιστική κληρονομιά και την πλούσια ιστορία της περιοχής . Η περίπτωση του ναού που είναι χτισμένος με λιθοδομή από την αρχαία Κηρινθο προκαλεί ρίγος γιατί πέτρες δουλεμενες στο χέρι τριάντα αιώνες πριν μπορούμε να τις αναδείξουμε και να είμαστε υπερήφανοι για τον ιστορικό τόπο που ζούμε. Όμως αντί για αυτό με μια φρικτή επιπόλαιη και χωρίς απόφαση καλύπτεται όλη η εκκλησία με πέτρες από λατομείο. Πριν ένα μήνα έστειλα επιστολή στο τοπικό συμβούλιο της κοινότητας για να μάθω αν υπάρχει γνωμοδοτική απόφαση του συμβουλίου για όλα αυτά.. Δυστυχώς απάντηση δεν πήρα και από ότι μαθαίνω το τοπικό συμβούλιο ως σώμα η μεμονωμένα μέλη του δεν έχουν εκφράσει άποψη. Επίσης αυτοί, που προ μηνών οργάνωσαν ενημερωτικό συμβούλιο κοινότητας και πολιτών τι θέση έχουν? Επίσης με προβληματίζει το ποιός πήρε αυτή την απόφαση για το ναό, αφού το κόστος είναι υπέρογκο .Προσωπικά εύχομαι να μη καταστραφεί ο ναός, γιατί το αποτέλεσμα θα είναι οδυνηρό για όλους.
ΑπάντησηΔιαγραφή.
Αγραμματοσύνης παρέμβασις
ΑπάντησηΔιαγραφήΌταν σε ένα τόπο υπάρχουν κτίσματα συνυφασμένα με την ιστορία του, οι άνθρωποι τα σέβονται και τα συντηρούν, ώστε να διατηρηθεί η αυθεντικότητα τους. Κάθε αυθαίρετη παρέμβαση θεωρείται ιεροσυλία. Αυτό είναι γενικός κανόνας και τον ακολουθούν όλοι οι νοήμονες άνθρωποι. Μετά τη κατακραυγή και τις διαμαρτυρίες για την βάναυση παρέμβαση στο εκκλησάκι της Αγίας Τριάδας θα περίμενε κανείς, ότι θα υπήρχε κάποιος σκεπτικισμός για τη συνέχιση των “βαρβαρότητων”. Όμως όχι . Επανέρχονται με πιο άγριες διαθέσεις. Πάντως οι “βαρβαρότητες” στην κεντρική εκκλησία έχουν ξεκινήσει από πολύ παλιά. Πρώτα ήταν το σοβάτισμα, συνηθισμένο τη παλιά εποχή, αλλά πολύ εύκολο να απομακρυνθεί σήμερα. Μετά ήρθε η προέκταση. Λειτουργική μεν, αλλά θα μπορούσε να γίνει πιο διακριτική, ώστε να φαίνεται, ότι είναι προσθήκη. Η τρίτη σοβαρότερη “βαρβαρότητα” είναι η κατασκευή δεύτερου καμπαναριού. Καταστράφηκε όλη η αρμονία του κτιρίου. Το ύψος του ενός καμπαναριού ταίριαζε απόλυτα με το μέγεθος του κυρίως κτιρίου και το σύνολο ήταν αρμονικό. Το δεύτερό καμπαναριό στο ίδιο ύψος και σε κοντινή από το πρώτο έκανε το κτίριο να μοιάζει με έντομο με δύο κεραίες. Στις εκκλησίες ρυθμού βασιλικής συνηθίζεται ένα καμπαναριό όχι ιδιαίτερα ψηλό. Σημαντικές τέτοιες εκκλησίες είναι η Αγία Παρασκευή Χαλκίδας και ο Άγιος Δημήτριος Θεσσαλονίκης. Οι αντίστοιχοι όμως υπεύθυνοι των εκκλησιών αυτών δεν είναι τόσο “έξυπνοι“ , όσο αυτοί του Μαντουδίου. Το τελικό “χτύπημα” γίνεται τώρα με τα πλακάκια στους τοίχους. Αυτά, όμως, συμβαίνουν όταν άσχετοι, ανίδεοι και λάτρεις των “κιτς” παίρνουν σοβαρές αποφάσεις. Το ερώτημα είναι: ποιοι είναι αυτοί που αποφασίζουν, με ποια κριτήρια και κυρίως που βρίσκουν τα λεφτά, για να το κάνουν.
ΑπάντησηΔιαγραφή