Kι αν νικηθήκαμε δεν ήταν απ'την τύχη ή τις αντιξοότητες,αλλά απ'αυτό το πάθος μας για κάτι πιο μακρινό " Τάσος Λειβαδίτης

Τρίτη 7 Απριλίου 2026

Το Mandugo στη Λατινοκρατία της Εύβοιας




 ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΣ

Το Mandugo (σημερινό Μαντούδι) αποτέλεσε κατά την περίοδο της Λατινοκρατίας ένα από τα σημαντικότερα διοικητικά και εμπορικά κέντρα της κεντρικής Εύβοιας. Η σημασία του τεκμηριώνεται μέσα από λατινικές και βενετικές πηγές των 13ου-15ου αιώνων, οι οποίες καταγράφουν τη διοικητική οργάνωση του νησιού μετά την Τέταρτη Σταυροφορία (Setton, 1976· Jacoby, 1971).

Μετά την κατάληψη της Εύβοιας από τους Λατίνους, το νησί (Negroponte) διαιρέθηκε σε τρία «τριτημόρια» (terzieri), διοικούμενα από Λομβαρδούς βαρόνους υπό τη βενετική επιρροή. Το Mandugo υπήρξε έδρα του Βάιλου του Βορείου Τριτημορίου, ενώ η Κλεισούρα αποτέλεσε την έδρα του Κεντρικού Τριτημορίου - το οποίο συχνά, αλλά λανθασμένα, ταυτίζεται με τον Εύριπο ή τη Χαλκίδα (Lock, 1995 Koder, 1973).

Η πολιτική σημασία της περιοχής αναδεικνύεται και από την εμπλοκή του Βάιλου του Mandugo σε κρίσιμα γεγονότα της εποχής, όπως η δολοφονία του Δούκα του Αρχιπελάγους, τίτλου που συνδέεται με το Δουκάτο του Αρχιπελάγους (Setton, 1976). Τα γεγονότα αυτά αντανακλούν τις έντονες ενδο-λατινικές συγκρούσεις και τη ρευστότητα της εξουσίας στο Αιγαίο κατά τον ύστερο Μεσαίωνα.

Η καταστροφή του Mandugo, όπως και εκείνη των Ωρεοί (Oreus), αποδίδεται σε στρατιωτικές επιχειρήσεις της Βενετική Δημοκρατία κατά περιόδους ανακατάληψης και εδραίωσης της κυριαρχίας της στο νησί (Thiriet, 1958). Η ολοκληρωτική αυτή καταστροφή καθιστά σήμερα ιδιαίτερα δύσκολο τον ακριβή εντοπισμό σημαντικών θρησκευτικών κέντρων της περιοχής, όπως το Ιερό της Αγίας Κούμης.

Κατά τη Φραγκοκρατία παρατηρείται συχνά το φαινόμενο της επαναχρησιμοποίησης αρχαίων ελληνικών τοπωνυμίων με χριστιανική προσαρμογή, μέσω της προσθήκης των όρων «Άγιος» ή «Αγία». Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η «Αγία Νάπη», που αντιστοιχεί στη σημερινή Αγία Άννα, πιθανώς σε συνάφεια με αρχαία λατρεία της Άρτεμις (Koder, 1973).

Στο ίδιο ερμηνευτικό πλαίσιο, η αναφορά σε «Αγία Κούμη» κατά τις μεσαιωνικές πηγές ενδέχεται να διατηρεί μνήμη της αρχαίας Κύμη. Μία τεκμηριωμένη υπόθεση είναι ότι η τοποθεσία αυτή σχετίζεται γεωγραφικά με την περιοχή του Mandugo, δηλαδή το σημερινό Μαντούδι, υποδεικνύοντας μια συνέχεια της τοπωνυμίας από την αρχαιότητα έως τους μεσαιωνικούς χρόνους.

Βιβλιογραφία
  • Kenneth M. Setton, The Papacy and the Levant (1204–1571), Philadelphia 1976.
  • David Jacoby, μελέτες για το Λατινικό καθεστώς στο Αιγαίο.
  • Peter Lock, The Franks in the Aegean, London 1995.
  • Johannes Koder, Negroponte (Euboea), Vienna 1973.
  • Freddy Thiriet, La Romanie vénitienne au Moyen Âge, Paris 1958.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Tα σχόλια οσο το δυνατόν φιλτράρονται ως προς το ύφος και το ήθος τους.
Kάθε υβριστικό ,προσβλητικό ή άσχετο με το θέμα της ανάρτησης σχόλιο θα διαγράφεται .
Εγκρίνονται μόνο τα μηνύματα στα οποία εκφράζονται υγιείς απόψεις.
Ο κάθε σχολιαστής υπογράφει ηλεκτρονικά το σχόλιο του και είναι υπεύθυνος έναντι των νόμων.
Το ΜΑΝΤΟΥΔΙ NEWS δεν ενστερνίζεται και δεν φέρει καμία ευθύνη για όσα γράφουν οι αναγνώστες στα σχόλια τους.