"ΜΑΤΩΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ" Η ΟΜΙΛΙΑ - ΕΠΙΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ
Της Γιάννας Κορέλη-Μπουλουγούρη
Ένεκα τω όντι εμφύλιων σπαραγμών, ενέσκυψαν εις τας Πόλεις πολλαί και μεγάλαι συμφοραί! ( Θουκυδίδου Ιστορία Γ,82 )
Θα μιλήσω ως ψυχολόγος, κυρίως ως Άνθρωπος, Γυναίκα, Μάνα και Γιαγιά Για το κρίσιμο και ευαίσθητο αυτό θέμα της σύγχρονης ιστορίας, θεωρώ ότι ήρθε ο καιρός για έναν γόνιμο και ουσιαστικό διάλογο.
Μπορούμε πλέον να σκεφτόμαστε και να συζητάμε το δύσκολο παρελθόν μας με ψυχραιμία και σύνεση. Δεν είμαστε τα άβουλα θύματα ενός τραγικού παρελθόντος, το οποίο είμαστε καταδικασμένοι να ξαναζούμε συνεχώς! Είμαστε κάπως καλύτεροι από την εικόνα, που συχνά κουβαλάμε για τον εαυτό μας στη συλλογική μας συνείδηση, και εδώ ίσως βρίσκεται η σημαντικότερη παρακαταθήκη του βιβλίου αυτού. Δεν μας ενδιαφέρει η στρατευμένη Ιστορία, η ιστορία, δηλαδή, που μπαίνει στην υπηρεσία ενός κράτους, ενός κόμματος ή μιας ιδεολογικής παράταξης. Υπάρχει κάποιο απόστημα, που πρέπει να ξεπλύνουμε. Δική μας η σκέψη, η ανάλυση και η θέση, χωρίς να λέω, ότι η οπτική αυτή είναι απόλυτα αντικειμενική. Για τη διαχρονική λογική της εμφύλιας βίας, ανά τον κόσμο, εδώ και δεκαετίες, οι κοινωνικές επιστήμες (πολιτική επιστήμη, κοινωνιολογία, κοινωνική ανθρωπολογία, ψυχολογία, οικονομικά) αποτελούν γόνιμα πεδία εξέτασης καίριων ιστορικών ζητημάτων. Η επικέντρωση σε θέματα, που έως σήμερα αποτελούν ταμπού (όπως π.χ. αριστερή βία και Δοσιλογισμός) να στραφεί, κατ’ εμέ στην επέκταση της έρευνας στις ατομικές συμπεριφορές και στρατηγικές, στην τοπική ιστορία, στην ανάδειξη της πολυμορφίας, αλλά και της Ιστορικής συνέχειας, καθώς και στη συγκριτική ανάλυση με άλλους εμφυλίους.
Είναι ανάγκη πιστεύω, να αποφορτιστεί και να αποστασιοποιηθεί ο λόγος γύρω από τον Εμφύλιο, όπως επίσης είναι ανάγκη η απομάκρυνση από την ηρωοποίηση ή δαιμονοποίηση των πρωταγωνιστών του. Είναι το θέμα, που κατέχει κεντρική θέση στη Δημόσια Ιστορία, προσκρούει αναγκαστικά σε καθιερωμένες αντιλήψεις, που στην Ελληνική περίπτωση, οι αντιλήψεις αυτές έχουν κυριαρχήσει για πολιτικούς λόγους και όχι Ιστορικούς λόγους και αναπαράγονται χωρίς, μάλιστα, Ιστορική τεκμηρίωση! Η υπάρχουσα βιβλιογραφία,για τον Εμφύλιο, όπως διεπίστωσα, κατά το μεγαλύτερο μέρος της, αποτελείται από κείμενα επίσημης και ανεπίσημης προπαγάνδας, Κρατικής, κομματικής δημοσιογραφίας, απομνημονευμάτων και μαρτυριών, όπου η επιστημονική ιστοριογραφία έχει ένα μικρό, πολύ μικρό ρόλο!
Αρέσκομαι να βλέπω τα πράγματα με Ιστορική ματιά και να τα προσεγγίζω διεπιστημονικά. Μέχρι σήμερα έχουμε δύο μύθους, που αποτελούν τις δύο αντίθετες όψεις του ίδιου νομίσματος! Η εκδοχή των νικητών και η μεταπολεμική και η μεταπολιτευτική εκδοχή των ηττημένων! Ο Εμφύλιος, μια τεράστια τραγωδία για όσους τον έζησαν —κάτι που αναγκαστικά αποκλείει τις θριαμβολογίες των νικητών, όσο και την αγιοποίηση των ηττημένων, είναι ένα σύνθετο γεγονός και όπως στο παρελθόν χρειάστηκε να ξεπεραστεί το αφήγημα των ‘Κατσαπλιάδων-των Κομμουνιστοσυμμοριτών και Εαμοβουλγάρων’, Σήμερα, είναι ανάγκη ν’ αποδομηθεί το αντίστοιχο των ‘Γερμανοτσολιάδων’! Η επιστημονική προσέγγιση προϋποθέτει, πριν και πάνω από όλα, ερευνητική τιμιότητα ως προς τη χρήση των πηγών, και τις μεθόδους τεκμηρίωσης και ανάλυσης. Το βιβλίο αυτό, που παρουσιάσαμε απόψε, εντάσσεται σε αυτήν ακριβώς τη λογική.
Στόχος του, όπως επισημαίνει και ο συγγραφέας, είναι η ενίσχυση της ιστορικής αυτογνωσίας, η εμβάθυνση των γνώσεών μας και η επέκταση του δημόσιου διαλόγου γι αυτή τη δύσκολη πτυχή της πρόσφατης ιστορίας μας. Στόχος μου είναι η ανατροπή αυτού του νοσηρού κλίματος, προωθώντας την προσέγγιση του παρελθόντος με όρους νηφαλιότητας και σοβαρότητας. Για τον συγγραφέα και πατέρα μου, ο Εμφύλιος ήταν η κόλασή του.
Και για μένα η δική μου κόλαση είναι η διαίρεση, ο διχασμός. Το βιβλίο αποτελεί μια συνεισφορά στη συλλογική μας αυτογνωσία, σε αυτήν την κρίσιμη συγκυρία για τη χώρα μας.
Ευχή και ελπίδα μου είναι η βιωματική απομάκρυνση της νεότερης γενιάς από τις τραυματικές εμπειρίες των προηγούμενων δεκαετιών.
Ο Εμφύλιος έληξε, αλλά θαρρώ, πως δεν τελείωσε ακόμα μέσα στο μυαλό μας. Ως κοινωνία, συχνά, προτιμάμε να χρησιμοποιούμε την ιστορία ως όπλο, για να νικήσουμε το σημερινό μας αντίπαλο, αντί να τη μελετάμε ως μάθημα, για να μην επαναλάβουμε τα ίδια τραγικά λάθη.
Η πραγματική λήξη του Εμφυλίου θα έρθει την ημέρα, που θα μάθουμε να διαφωνούμε, χωρίς να μισούμε. Στην ίδια κοινωνία συνυπάρχουν δύο ιστορικές κληρονομιές, θα έλεγα.
Από τη μια πλευρά, εκείνη που μας καλεί να αντισταθούμε και από την άλλη εκείνη, που μας προειδοποιεί, να μη διακινδυνεύσουμε τίποτα. Εδώ, καλείται ο καθένας μας να δώσει την προσωπική του μάχη. Είναι ανάγκη να ανυψωθούμε και να κάνουμε μια υπέρβαση, ώστε να σταθούμε λίγο ψηλότερα και να βρούμε τον ιστορικό μας βηματισμό και την ανθρωπιά μας!
Να μετατρέψουμε τη μνήμη της Αντίστασης όχι σε νοσταλγία για τα όπλα και τα βουνά, αλλά σε σύγχρονη συλλογική αξιοπρέπεια, αλληλεγγύη και δημοκρατική δράση.
Η πραγματική, αληθινή τιμή βρίσκεται στην τήρηση της Αλήθειας, για να μπορέσουμε να ευχηθούμε:
ΝΑ ΜΗ ΞΑΝΑΓΙΝΕΙ!
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Tα σχόλια οσο το δυνατόν φιλτράρονται ως προς το ύφος και το ήθος τους.
Kάθε υβριστικό ,προσβλητικό ή άσχετο με το θέμα της ανάρτησης σχόλιο θα διαγράφεται .
Εγκρίνονται μόνο τα μηνύματα στα οποία εκφράζονται υγιείς απόψεις.
Ο κάθε σχολιαστής υπογράφει ηλεκτρονικά το σχόλιο του και είναι υπεύθυνος έναντι των νόμων.
Το ΜΑΝΤΟΥΔΙ NEWS δεν ενστερνίζεται και δεν φέρει καμία ευθύνη για όσα γράφουν οι αναγνώστες στα σχόλια τους.